Ás veces, o rexeitamento á escola non aparece de maneira directa. Moitos nenos e nenas non din “non quero ir”, senón que o expresan a través de cambios no seu comportamento, no seu estado de ánimo ou incluso con molestias físicas. Detectar estes sinais a tempo pode axudar ás familias a comprender o que está pasando e actuar con calma e apoio.

Desde a nosa asociación de nais e pais, compartimos tres sinais frecuentes ás que convén prestar atención.

1. Busca escusas constantes para non ir

“Dóeme a barriga”, “estou canso”, “atópome mal”…
É normal que un neno ou nena poida sentirse indisposto algún día, pero cando estas escusas se repiten especialmente polas mañás ou antes de ir á escola, pode haber algo máis detrás.

En moitos casos, os nenos expresan así nervios, inseguridade, ansiedade ou malestar emocional. As molestias físicas poden ser reais, aínda que a orixe estea relacionada cunha situación que lles preocupa na escola.

Que podemos facer?

• Escoitar sen minimizar o que sente.

• Evitar enfadarse ou pensar que “só quere chamar a atención”.

• Observar se ocorre en días concretos ou antes de determinadas actividades.

• Falar co titor ou titora se a situación se repite.

2. Cambios de humor e malestar emocional

Outro sinal habitual é o mal humor constante relacionado co momento de ir á escola. O neno ou nena pode mostrarse máis irritable, triste, enfadado ou sensible do habitual.

Ás veces aparecen:

• Rabechas antes de saír da casa.

• Choro sen motivo aparente.

• Contestacións ou enfados frecuentes.

• Desmotivación ou apatía.

Detrás destes cambios pode haber dificultades sociais, problemas de adaptación, medo ao fracaso, exceso de presión ou conflitos con compañeiros.

Que podemos facer?

• Crear momentos tranquilos para falar.

• Facer preguntas abertas: “Como te sentes na clase?” ou “Hai algo que che preocupe?”.

• Evitar interrogatorios ou presionar demasiado.

• Reforzar a confianza e a seguridade emocional.

3. Perde o interese por aprender ou participar

Cando un neno ou nena deixa de mostrar interese por actividades que antes lle gustaban, pode ser un sinal de alerta. Non sempre se trata de preguiza: ás veces reflicte desánimo, frustración ou desconexión co entorno escolar.

Pode manifestarse como:

• Negativa a facer os deberes.

• Falta de motivación.

• Comentarios negativos sobre si mesmo (“son malo”, “non sei facelo”).

• Illamento ou pouca participación.

Que podemos facer?

• Valorar o esforzo máis ca as notas.

• Evitar comparacións con outros nenos.

• Buscar apoio se observamos que a situación se mantén.

• Traballar conxuntamente familia e escola.

O máis importante: escoitar e acompañar

Cada neno expresa as emocións dun xeito diferente. O importante non é alarmarse, senón observar, escoitar e acompañar. Detrás do rexeitamento escolar pode haber causas moi diversas, e detectalas cedo facilita atopar solucións.

A comunicación entre familias e escola é fundamental para axudar aos nenos e nenas a sentirse seguros, comprendidos e apoiados nesta etapa tan importante do seu desenvolvemento.