Amizades saudables en primaria 

As amizades na etapa de primaria teñen un papel fundamental no desenvolvemento emocional e social dos nenos e nenas. A través dos amigos e amigas aprenden a compartir, a resolver conflitos, a negociar, a poñerse no lugar do outro e a construír a súa propia identidade dentro do grupo.

Por iso, non falamos só de “ter amigos”, senón de aprender a construír relacións saudables, baseadas no respecto, a confianza e o benestar mutuo.

Que caracteriza unha amizade saudable?

Unha amizade saudable é aquela na que os nenos e nenas se senten aceptados tal como son. É unha relación onde hai espazo para xogar, rir e compartir, pero tamén para expresar desacordos sen medo a perder o vínculo.

Nestes casos, é habitual que haxa reciprocidade: ambos se teñen en conta, hai momentos de dar e recibir, e ningún dos dous se sente constantemente inferior ou excluído.

Tamén é importante que poidan poñer límites sen que iso signifique un conflito grave. Aprender a dicir “non me gusta isto” ou “agora quero xogar a outra cousa” forma parte dunha relación equilibrada.

Cando unha amizade non é saudable

Na infancia tamén poden aparecer relacións que xeran malestar. Ás veces un neno ou nena pode sentirse sempre excluído, ridiculizado ou obrigado a facer cousas que non quere para ser aceptado.

Outras veces poden xurdir relacións moi dependentes, nas que hai medo constante a perder a amizade ou onde sempre un dos dous decide o que se fai.

Estes sinais non sempre son fáciles de ver desde fóra, pero poden reflectirse en cambios de ánimo, inseguridade ou mesmo rexeitamento a ir ao colexio.

O papel das familias

As familias teñen un papel importante, pero delicado. Non se trata de elixir amizades nin de prohibir relacións, senón de acompañar e axudar a reflexionar.

É moi útil escoitar sen xulgar cando o neno ou nena conta problemas cos amigos, e facer preguntas que lle axuden a pensar: como se sente nesa relación, se se sinte respectado, ou se tamén hai momentos bos e equilibrados.

Evitar minimizar o que senten é clave, porque para eles as amizades teñen unha importancia emocional moi grande.

Aprender tamén dos conflitos

Os conflitos entre amizades forman parte do desenvolvemento normal. Discutir, reconciliarse ou ter desacordos axuda a aprender habilidades sociais moi importantes.

O obxectivo non é evitar todos os conflitos, senón aprender a xestionalos de forma respectuosa.

Fomentar amizades positivas

As amizades saudables tamén se constrúen desde o exemplo e o acompañamento. Axuda moito reforzar a autoestima dos nenos e nenas, para que non baseen o seu valor na aceptación dos demais.

Tamén é positivo favorecer espazos de socialización diversos, onde poidan coñecer diferentes persoas e estilos de relación.

Unha aprendizaxe para a vida

As amizades en primaria son moito máis que xogos no recreo. Son unha escola emocional onde se aprenden habilidades que acompañarán toda a vida.

Acompañar este proceso con respecto, paciencia e presenza é unha das mellores formas de axudarlles a construír relacións máis sanas e seguras no futuro.